Artikels Waterkwaliteit

Hoe werkt mechanische en biologische filtratie?

februari 23, 2013
aquarium biologische filtratie

Goede filtratie is, zoals de meeste aquarianen weten, de sleutel tot een gezond aquarium en gezonde vissen. Hoewel de precieze definitie van ‘goede filtratie’ afhankelijk is van de hoeveelheid vissen, hoe groot het aquarium is, hoe vaak er water gewisseld wordt etc., is er altijd sprake van twee soorten filtratie. Als deze twee in balans zijn kunnen het filter en de goede bacteriën hun werk beter doen, dus het is handig om er meer over te weten.


Psst: heb je geen idee over welke goede bacteriën we het hier hebben? Lees dan eerst het artikel over het indraaien van een aquarium. Indraaien is cruciaal voor het in leven houden van je vissen!


Mechanische filtratie

Om vuildeeltjes als voedsel, stukjes dode plant en visuitwerpselen uit het water te halen is mechanische filtratie met spons en filterwatten nodig. De filterwatten worden daarbij meestal bovenin het filter geplaatst, met daaronder de sponzen in volgorde van grof naar fijn.

Mechanisch filtermateriaal moet regelmatig schoongemaakt worden. Het heeft geen zin om vuil uit het water te verwijderen als dit vervolgens alleen maar in het filter blijft wegrotten en zonder onderhoud wordt de uitstroom van het filter na een tijdje zwakker. De sponzen voorzichtig uitknijpen in een emmer aquariumwater is genoeg om het opgebouwde vuil eruit te krijgen.

Zorg er wel voor dat je niet alle sponzen tegelijk schoonmaakt, en maak ze ook nooit schoon met kraanwater! Ook in sponzen bouwen zich namelijk kolonies goede bacteriën op en als deze teveel verstoord worden kunnen er ammoniak- en nitrietpieken optreden. Als het tijd wordt om de sponzen te vervangen (wanneer de uitstroom van het filter zelfs na het schoonmaken verzwakt blijft) moet dit dus ook geleidelijk aan gedaan worden.

Mechanische filtratie kan helpen de waterwaarden van het aquarium stabiel te houden, maar alleen spons en filterwatten is meestal niet genoeg, er kunnen zich daarin gewoon niet voldoende bacteriën vestigen. Daarom is er ook biologische filtratie nodig.

Biologische filtratie

A lot of external filters combine mechanical and biological filtration by layering sponge on top of a bag of biological filter material and topping it off with some filter floss,Een gedeelte van de goede bacteriekolonies die ons aquarium gezond houden bouwt op in mechanisch filtermateriaal zoals sponzen, maar dit is meestal niet genoeg om alle ammoniak te kunnen verwerken. Daar is biologisch filtermateriaal voor nodig, dat speciaal ontworpen is om zoveel mogelijk goede filterbacteriën te kunnen bevatten.

Er zijn veel verschillende soorten biologisch filtermateriaal verkrijgbaar, variërend van simpele lavasteen, wat erg goed werkt, tot speciale bioballen. Wat alle materialen gemeen hebben is dat ze zoveel mogelijk met rust gelaten moeten worden: het schoonmaken van biologisch filtermateriaal zorgt ervoor dat een gedeelte van de goede bacteriën afsterft, wat kan zorgen voor ammoniakpieken en dode vissen.

Chemische filtratie

Een derde, minder belangrijke vorm van filtratie is chemische filtratie. Dit wordt meestal gedaan met actief kool, dat vroeger beschouwd werd als een ‘must-have’ voor een gezonde bak omdat het onzichtbare vuildeeltjes verwijdert (adsorptie). Tegenwoordig wordt het niet meer full-time in aquariums gebruikt omdat het ook belangrijke sporenelementen uit het water haalt en daarmee de balans kan verstoren. Wel is het altijd handig om actief kool in huis te hebben, omdat het gebruikt kan worden om medicatie uit het water te verwijderen na behandeling.

Andere chemische filtratiematerialen zijn bijvoorbeeld turf, dat gebruikt wordt om de pH te verlagen en zeoliet, dat ammoniak verwijdert.


Voldoende filtratie is één van de belangrijkste factoren voor een gezond aquarium met gezonde vissen. Onderzoek doen naar hoeveel filtratie er nodig is en welke filtermaterialen het beste werken voor jou kan niet voorkomen dat er regelmatige waterwissels en poetsbeurten nodig zijn, maar het kan ontzettend veel werk schelen omdat het eventuele ammoniak- en nitrietpieken voorkomt.

Kijk dus altijd eerst even rond en zorg ervoor dat je een filter neemt waarin de juiste hoeveelheid mechanische en biologische filtermaterialen gecombineerd worden.


Als je meer vragen hebt over mechanische, biologische of chemische filtratie of iets toe te voegen hebt aan dit artikel, laat dan hieronder een comment achter!

Coverfoto: The Ensemble by cito17


Schrijf je in voor de Aquariadise nieuwsbrief!

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply

Please prove you're not a robot! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.