Artikels Goudvissen

Waarom zijn goudviskommen slecht?

januari 13, 2013
goldfish bowl bad

De altijd populaire goudvis in een kom dient al sinds jaar en dag als ‘eerste huisdier’ om kinderen te leren over verantwoordelijkheid en leven en dood. Ik had er een. Jij had er waarschijnlijk een. Totdat hij doodging natuurlijk, wat meestal binnen een maand of twee gebeurde. Triest, maar niet echt onverwacht, want goudvissen hebben ten slotte een levensverwachting van ongeveer een jaar, toch?

Helaas is het iets ingewikkelder dan dat.

Het probleem

Goudvissen kunnen meer dan 20 jaar worden, maar sterven bijna altijd voortijdig omdat ze in kommetjes of kleine aquariums worden gehouden. In tegenstelling tot wat meestal door dierenwinkels verteld wordt, hebben ze juist erg veel ruimte en filtratie nodig en kunnen ze niet alleen gehouden worden. Dit levert namelijk stress op omdat goudvissen erg sociaal zijn en zich onveilig voelen zonder soortgenootjes.

Lees verder voor meer informatie over waarom kommetjes en kleine bakjes slecht zijn en hoe een goed verblijf voor een goudvis er dan wèl uitziet.

Algemene ‘richtlijnen’

Door hun actieve zwemgedrag hebben enkelstaartige goudvissen (‘normale’ goudvissen, shubunkin, komeetstaarten) een aquarium van minstens 2 meter nodig, hoewel ze het bijna altijd beter doen in vijvers en daarom beter niet in het aquarium gehouden kunnen worden.

Sluierstaarten zijn geschikter om in aquariums te leven, maar ook hierbij wordt er aangeraden om voor 70-80 liter per vis te gaan en een aquarium van minstens 1 meter breed. Maar waarom hebben ze zoveel ruimte nodig?

Grootte

Wat de meeste mensen niet doorhebben als ze een lief goudvisje uitkiezen bij de dierenwinkel, is dat hoewel hij nu nauwelijks 8 centimeter is, hij het potentieel heeft om in sommige gevallen uit te groeien tot wel 40 centimeter! Dat is ongeveer de grootte van mijn onderarm, en die past echt niet in een kommetje.

Maar goudvissen kunnen zich toch aanpassen aan de grootte van hun omgeving? Niet echt. Wat er in werkelijkheid gebeurt is dat de buitenkant van de vis stopt met groeien, waardoor hij dezelfde grootte blijft. De organen blijven echter wèl groeien, net zoals de ruggengraat, ogen en vinnen. Uiteindelijk, als de organen teveel op elkaar geduwd zijn omdat ze geen plek meer hebben om te groeien, zal de vis hierdoor overlijden.



Vervuiling

Een andere goede reden om je goudvis niet in een vaas, kom of klein aquarium te houden is de hoeveelheid vervuiling die ze produceren door hun vegetarische dieet. Dit veroorzaakt namelijk ernstige problemen als het niet goed wordt afgevoerd.

Veel goudvissen die in te kleine omgevingen worden gehouden sterven door ammoniakvergiftiging: hun ogen, kieuwen en bek worden verbrand door de ammoniak die ze zelf geproduceerd hebben, wat leidt tot zwarte verbrande plekken en uiteindelijk het overlijden van de vis.

Daarom moet ook een goudvisaquarium dus altijd volledig ingedraaid zijn en is dubbele filtratie geen overbodige luxe. Voor een bak van 150 liter betekent dat dus 2 filters die allebei bedoeld zijn voor een bak van 150 liter, of eentje die bedoeld is voor een bak van 300 liter. Externe filters zoals deze van Eheim zijn hierbij altijd aan te raden omdat ze ruimte hebben voor biologisch filtermateriaal. Onvoldoende filtratie kan leiden tot ammoniak- en nitrietpieken, wat erg giftig is voor de vissen.

Zuurstof

Goudvissen hebben erg veel zuurstof nodig. Door het kleine wateroppervlak in kommen of vazen ontstaat er al gauw een gebrek aan zuurstof, waardoor de vis die erin zwemt langzaam verdrinkt en lucht gaat happen aan de oppervlakte. Dit wordt door onervaren eigenaars vaak verward met bedelen om voedsel of het geven van kusjes.
Een luchtpompje is hierbij niet de oplossing, deze houdt het simpelweg niet bij en verstoort het wateroppervlak niet genoeg om voldoende zuurstof te laten oplossen in het water.

Om te zorgen dat je goudvissen genoeg zuurstof hebben is een aquarium nodig dat groot genoeg is (minstens 1 meter breed voor sluiers), en het liefst rechthoekig zodat het wateroppervlak groter is. Als ze nog steeds lucht happen kan het helpen om een luchtpomp te gebruiken of een filter die het wateroppervlak breekt. Helpt dit niet, dan kan er een probleem zijn met het voer. Goudvisvlokken zijn geen goed voer voor goudvissen omdat ze weinig voedingswaarde hebben en zwemblaasproblemen kunnen veroorzaken. Een pelletvoer van goede kwaliteit zoals Hikari of overstappen op gelvoer helpt vaak.

Deze foto is niet bewerkt! Dit is Bobbelientje, die gered werd door Mirasja van het Nederlandstalig Aquaforum nadat ze 7 jaar in een bakje van < 2 liter had geleefd. Bobbelientje heeft het overleefd en leeft nu in een groot aquarium met andere goudvissen.

De kromme ruggengraat is niet bewerkt! Deze vis werd gered door Mirasja van het Nederlandstalig Aquaforum nadat ze 7 jaar in een bakje van < 2 liter had geleefd.

Waterwaarden en temperatuur

Hoe kleiner het aquarium, hoe groter het effect van schommelingen in waterkwaliteit en temperatuur – daarom zijn grotere aquariums makkelijker stabiel te houden. Een heel kleine hoeveelheid nitriet kan dodelijk zijn in een kom of een aquariumpje van 20 liter, maar geen probleem vormen in een bak van 150 liter. Dit komt omdat er hier veel meer water is om het te verdunnen waardoor de vissen het dus nauwelijks merken.

Een filtertje nemen voor het kommetje of kleine bakje heeft geen zin, want het kan niet goed indraaien in zo’n kleine hoeveelheid water en het filtertje kan de hoeveelheid vuil niet aan. Temperatuurschommelingen zijn ook veel extremer in zulke kleine hoeveelheden water, want er is geen buffer. Dit kan heel slecht zijn voor de vissen, omdat schommelingen in waterwaarden en temperatuur zorgen voor stress, wat ze vatbaarder maakt voor ziektes en parasieten.

Conclusie:

Goudvissen houden in kommetjes, vazen en kleine aquariums zorgt ervoor dat hun levensverwachting èn levenskwaliteit drastisch afneemt. Het zorgt ervoor dat ze vergroeien, verbranden, stressgerelateerde ziektes krijgen en in sommige gevallen simpelweg stikken door zuurstofgebrek. In sommige landen zijn goudvissenkommen verboden, en met goede reden.

Toon dus respect, ook voor kleine diertjes die niet knuffelig of aaibaar zijn: goudvissen zijn geen wegwerphuisdieren. Ze hebben geen geheugen van 3 seconden. Ze zijn geen decoraties. Ze zijn geen speelgoed. Net als alle andere huisdieren hebben ze voldoende ruimte, een schone omgeving en gezelschap nodig. Als je geen geld hebt voor een aquarium of vijver die groot genoeg is, koop dan geen goudvis.



Voor meer informatie en advies van ervaren goudvishouders kun je terecht op het Nederlandstalig Aquaforum.

Als je nog steeds vragen hebt over het houden van goudvissen of als je je eigen ervaringen wilt delen, laat dan hieronder een comment achter.


Schrijf je in voor de Aquariadise nieuwsbrief!

You Might Also Like

2 Comments

  • Reply Jasper oktober 12, 2014 at 6:58 pm

    Goed artikel!
    Ooit begon ik ook met een kom… Erg stom, maar de dierenwinkel raadde het mij aan…. Naja, helaas heb ik geen ruimte voor een vijver / groot aquarium, dus toen heb ik hem naar de goudvissenopvang gebracht:
    http://www.goudvissenopvang.nl
    Staat ook wel veel info in!
    Mvg,
    Jasper

    • Reply Mari oktober 15, 2014 at 8:25 pm

      De goudvissenopvang ken ik, goed concept inderdaad!

    Leave a Reply

    Please prove you're not a robot! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.