Artikels Goudvissen

Soorten goudvissen

augustus 14, 2013
oranda goldfish

Hoewel kennis over (sluierstaart)goudvissen steeds algemener wordt, is er nog steeds een hoop verwarring wat betreft identificatie en de eisen die deze vissen stellen aan hun leefomgeving. De klassieke kom en standaard “20 liter goudvisaquariumkit” zijn nog steeds erg populair en sluierstaarten worden vaak verkeerd aangeduid in winkels. Hierdoor hebben nieuwe goudviseigenaren vaak geen flauw idee wat voor sluierstaart ze nou eigenlijk hebben rondzwemmen.


Hieronder beschrijvingen van de goudvisvarianten die meestal verkrijgbaar zijn in de dierenwinkel; met video’s van elke soort.

Ga naar:

Common/gewone goudvis | Komeetstaart | Shubunkin | Wakin | Jikin | Fantail | Veiltail | Ryukin | Tosakin | Telescoopoog | Oranda | Pompon | Ranchu | Lionhead | Pearlscale | Celestial | Bubble eye

Enkelstaartige goudvissen

Enkelstaartige goudvissen hebben een langer lichaam dan sluierstaarten en, zoals de naam aangeeft, een enkele staart in plaats van een dubbele. Enkelstaartige goudvissen worden erg groot en zijn actieve zwemmers, waardoor ze het meest geschikt zijn voor een vijver.

Common/gewone goudvis

De gewone oranje huis-, tuin- en keukengoudvis wordt meestal direct geassocieerd met een kort leven in een kommetje, wat zonde is, want met goede verzorging kunnen ze meer dan 20 jaar worden. De gewone goudvis is een echte vijvervis – ze kunnen namelijk bijna 30 centimeter lang worden!

Gewone goudvissen zijn verkrijgbaar in eindeloze kleuren en kleurcombinaties, waaronder oranje, geel, wildkleur en wit. De patronen variëren van één kleur tot combinaties van kleuren en vlekken.



Komeetstaart

Komeetstaarten lijken op gewone goudvissen, met als enige verschil de staart, die een stuk langer is. Net als gewone goudvissen kunnen komeetstaarten ontzettend groot worden en ze zijn daarom niet geschikt voor aquariums, vazen en kommetjes.



Shubunkin

Shubunkin hebben veel weg van komeetstaarten wat betreft lichaamsvorm en staart, maar kunnen herkend worden aan hun kleur en patroon – ze bestaan namelijk alleen in calico.

Shubunkin werden rond 1900 in Japan ontwikkeld en zijn sindsdien verder gekweekt in drie verschillende varianten die te onderscheiden zijn aan de staart. Amerikaanse Shubunkin hebben een lange staart, London Shubunkin hebben een staart die meer wegheeft van die van een gewone goudvis en de recenter ontwikkelde Bristol Shubunkin heeft een grote, hartvormige staart.



Dubbelstaartige goudvissen

Dubbelstaartige goudvissen, beter bekend als sluierstaarten, zijn ronder dan enkelstaartige goudvissen en worden gekweekt met allerlei ongewone eigenschappen. Dit wordt door sommigen gewaardeerd en door anderen gezien als zielig of onverantwoord kweken. Sluierstaarten bestaan echter al honderden jaren en zullen waarschijnlijk niet snel verdwijnen.

Omdat sluiers kleiner blijven dan enkelstaartige goudvissen en meestal minder actieve zwemmers zijn, kunnen ze in sommige aquariums gehouden worden. Meer informatie over het houden van sluierstaarten vind je hier.

Hoewel de meeste dubbelstaartige goudvissen een ronde lichaamsvorm hebben en geschikt zijn voor aquariums, zijn er twee uitzonderingen.

Wakin

Wakin lijken qua lichaamsvorm behoorlijk op enkelstaartige goudvissen; ze hebben echter een kleine, dubbele staart. Buiten Japan worden ze niet veel gehouden, maar een oplettende koper zal soms een exemplaar tussen de enkelstaartige vissen op de vijverafdeling aantreffen.

Als je een Wakin weet te vinden is het geen goed idee om deze in een aquarium te houden; net als enkelstaartige goudvissen worden ze erg groot en doen ze het veel beter in de vijver.



Jikin

Een goede kwaliteit Jikin is erg moeilijk te kweken, waardoor deze variant nog zeldzamer is dan de Wakin. Ze horen een lang lichaam te hebben, zoals een enkelstaartige vis, met twee staarten die 180° uit elkaar staan. Het lichaam is wit met rood op de ‘points’ (staart, vinnen, bek, kieuwen). Omdat dit kleurpatroon moeilijk te kweken is worden sommige Jikin behandeld met chemicaliën om rode stukken weg te halen die niet op de juiste plek zitten.

Ik heb persoonlijk nog nooit een Jikin in het echt gezien; als je er echt een wilt, is het misschien een idee om met een aquariumwinkel of importeur te praten. Hou Jikin het liefste in een vijver.



Fantail

Fantails hebben een lange staart en, in tegenstelling tot de hiervoor genoemde varianten, een rond lichaam. Ze zijn één van de meest verkochte sluierstaartvarianten en zijn verkrijgbaar in bijna elke dierenwinkel. Omdat fantails kleiner blijven dan enkelstaartige goudvissen, kunnen ze in aquariums leven zolang er aan de basiseisen voldaan wordt. Vijvers zijn ook een optie; het zijn sterke vissen die geen moeite zouden moeten hebben met het overleven van de winter.

Fantails zijn vooral verkrijgbaar in oranje, hoewel er nog vele andere kleuren en patronen mogelijk zijn.



Veiltails

Veiltails lijken op normale fantails, maar hebben veel langere vinnen. De staart wordt soms wel twee keer zo lang als het lichaam van de vis. “Veil”, wat in het Engels “sluier” betekent, slaat dan ook op de manier waarop de staart als een bruidssluier achter de vis aan beweegt wanneer deze zwemt. Dit ziet er erg elegant uit, maar maakt de veiltail ook zwakker dan andere sluierstaarten; om ervoor te zorgen dat de vinnen niet te zwaar worden voor de vis is een niet te sterke stroming aan te raden.

Veiltails, vooral de meer extreme exemplaren, kunnen het best in het aquarium gehouden worden. Het zijn trage zwemmers die het meestal niet goed doen in de vijver.



Ryukin

Ryukin, die verkrijgbaar zijn in langstaartige en kortstaartige varianten, lijken op fantails maar hebben een grote bult (hump) achter de kop. Ze zijn één van de grootste sluierstaartvarianten; sommige showkwaliteit exemplaren hebben tot 500 liter per vis nodig om mooi uit te groeien! Ook voor Ryukin uit de dierenwinkel is het een goed idee om minstens ongeveer 100 liter per vis te rekenen, omdat er anders vergroeiing kan optreden. Een vijver is ook een optie, Ryukin zijn behoorlijk taai.

Ryukins zijn verkrijgbaar in allerlei kleurvarianten, hoewel rood met wit het meest voor lijkt te komen.



Tosakin

De Tosakin, een vrij zeldzame goudvisvariant die bekend staat om de gigantische, krullende staart, stelt behoorlijk specifieke eisen aan de leefomgeving en is daarom niet echt een beginnersvis. Vaak hebben ze moeite met zwemmen, vooral de volwassen showkwaliteit exemplaren, waardoor een ondiepe binnenvijver het beste werkt. De waterkwaliteit moet altijd hoog zijn; Tosakin zijn erg gevoelig.

Al met al zijn het, vooral wanneer ze van bovenaf worden bekeken, ontzettend spectaculaire goudvissen – maar zeker niet iets om zomaar aan te beginnen.



Telescoopoog

Telescoopogen zijn vernoemd naar hun grote, uitpuilende ogen die het gevolg zijn van een genetische mutatie. Ze zijn verkrijgbaar in een aantal subtypes als Butterfly (met een staart die de vorm van een vlinder heeft), Black Moor (een volledig zwarte telescoopoog) en Demekin (een vis met het lichaam van een Ryukin en telescoopogen). Al deze “ondersoorten” stellen dezelfde eisen aan hun omgeving: scherpe decoraties als plastic planten of scherp grind moeten altijd vermeden worden, omdat de ogen erg snel beschadigd raken. Ook is het een goed idee om tijdens voedertijd een oogje in het zeil te houden, want telescoopogen zijn vrij traag en krijgen daarom niet altijd genoeg te eten als ze gehouden worden met snellere varianten.

Telescoopogen zijn erg populair en daarom niet al te moeilijk te vinden. Ze lijken het vaakst voor te komen in oranje, hoewel met wat zoekwerk exotischere kleurvarianten als panda, chocolate en purple ook te vinden zijn.



Oranda

Oranda’s, die in dierenwinkels vaak aangegeven worden als “leeuwenkop”, zijn makkelijk te herkennen aan het breinachtige groeisel op hun kop. Deze kopgroei, ook wel ‘wen’, is het resultaat van jarenlange selectieve kweek; de grootte ervan varieert van een paar bobbels op de kop tot een gigantische, framboosachtige hoed die soms de ogen bedekt. Dit hangt vaak af van de kwaliteit van de vis, hoewel elke Oranda die goed verzorgd wordt ineens een explosie van kopgroei kan krijgen! Groei van de wen is te herkennen aan witte ‘puistjes’.

Oranda’s zijn één van de grotere goudvisvarianten, dus 70-80 liter per vis is in dit geval geen overbodige luxe. Een vijver is ook een optie; Oranda’s zijn sterke vissen die de Nederlandse winter goed kunnen overleven.

Deze sluierstaartvariant is behoorlijk populair en zou niet moeilijk te vinden moeten zijn. Ze zijn verkrijgbaar in allerlei kleuren en interessante patronen; wat dacht je bijvoorbeeld van een red-cap, een witte oranda met rode kopgroei?



Pompon

De naam van de Pompon, ook wel Hana Fusa, is afgeleid van de sterk vergrote neusgaten.
Pompons zijn verkrijgbaar in twee verschillende varianten; met rugvin en zonder rugvin. Beide varianten zijn nauwelijks te vinden in normale aquarium- en dierenwinkels, wat erg jammer is: het zijn sterke vissen, vooral de variant met rugvin, die allerlei interessante kleurpatronen kunnen hebben. Veel voorkomend is bijvoorbeeld chocolate met oranje pompons.



Ranchu

Ranchu worden vaak verward met Lionheads omdat deze twee varianten vrij veel op elkaar lijken; in het Nederlands worden ze soms allebei aangeduid met de naam ‘buffelrug’. Het zijn ronde vissen zonder rugvin met kopgroei die de hele kop bedekt. Ze werden gekweekt in Japan, maar zijn nu over de hele wereld erg populair onder goudvishouders; mooie exemplaren wisselen vaak voor ontzettend hoge bedragen van eigenaar.

Ranchu worden gekweekt in twee verschillende vormen: side-view en top-view, die er allebei net iets anders uitzien. Allebei de vormen kunnen in aquariums en vijvers gehouden worden, hoewel top-view vissen vooral bedoeld zijn voor de (binnen)vijver. Ranchu komen in bijna elke kleur voor. Ze zijn vrij populair, hoewel het soms moeilijk is om een goede kwaliteit Ranchu te vinden in de lokale dierenwinkel.



Lionhead

Lionheads lijken erg veel op Ranchu, met een paar kleine verschillen. De kopgroei is bij Lionheads groter en bobbeliger, en de vis zelf is minder rond. Het verschil is soms erg moeilijk te zien.

Lionheads zijn minder populair dan Ranchu en daarom vaak moeilijk te vinden. Laat je niet voor de gek houden door het naamkaartje in dierenwinkels, want vaak wordt gewoon alles met kopgroei een Lionhead genoemd.



Pearlscale

Deze nogal extreme variant, in het Nederlands ook wel Parelschub, is vernoemd naar de calciumophopingen op de schubben, die lijken op kleine pareltjes. Het meest opvallende aan deze variant is echter niet de schubvorm, maar de rondheid. Pearlscales worden gekweekt om zo rond mogelijk te zijn en bij sommige subtypes, zoals de Tiku Pearlscale, lijkt de volwassen vis nog het meest op een tennisbal.

Pearlscales zijn verkrijgbaar met en zonder kopgroei; de exemplaren met een wen worden Crown Pearlscales of Hamanishiki genoemd en hebben één of twee ronde bobbels op de kop.Pearlscales worden steeds populairder en kunnen tegenwoordig gekocht worden in sommige grotere aquarium-/dierenwinkels. Ze komen vooral voor in rood/wit en calico, hoewel alle kleuren mogelijk zijn.
*(De Pearlscale in deze video heeft geen letsel overgehouden aan zijn bubbel-incidentje!)



Celestial

Celestial goudvissen lijken op normale telescoopogen wanneer ze nog heel jong zijn, met als enige verschil een ontbrekende rugvin. Als ze ouder worden beginnen de ogen echter omhoog te draaien tot de vis permanent naar de lucht kijkt (waar dus ook de naam vandaan komt).

Celestials zijn niet erg populair. Vaak worden ze gezien als te extreem en de exemplaren die in de meeste dierenwinkels te koop zijn, zijn vaak magertjes en slecht gekweekt, wat ook niet helpt. Een goede kwaliteit Celestial kan echter een erg mooie vis zijn – als je er een kunt vinden! Celestials komen vooral voor in oranje, hoewel andere kleuren ook mogelijk zijn.



Bubble eye

Bubble eyes hebben veel gemeen met Celestials – het verschil zit in de ogen. Bubble eyes hebben ook ogen die naar boven gericht zijn, maar deze zijn van normale grootte. Onder de ogen zit een zak gevuld met water, die groter wordt naarmate de vis ouder wordt. De zakken zijn erg kwetsbaar en kunnen kapot gaan als ze geraakt worden door een scherp object, dus het beste aquarium voor een Bubble eye is er een zonder bodem en met alleen maar ronde stenen en zachte planten, zoals waterpest. Als één van de zakken toch kapot gaat, groeit deze, mits infectie voorkomen wordt, meestal gewoon terug. Dit heeft echter wel meestal een asymmetrische vis als resultaat, dus het is beter om de zakken gewoon intact te houden.

Bubble eyes kunnen het beste gehouden worden met andere Bubble eyes of met Celestials; andere goudvissen, zelfs sluierstaarten, zijn meestal te snel en te ruw. Hierdoor krijgt de Bubble eye vaak niet genoeg voedsel binnen. Rood/witte en oranje Bubble eyes komen het meeste voor, hoewel andere patronen en kleuren zoals calico en panda ook mogelijk zijn.



Met alle soorten (sluierstaart)goudvissen die tegenwoordig te vinden zijn in dieren- en aquariumwinkels is er altijd een variant om verliefd op te worden. Hou er wel rekening mee dat goudvissen geen beginnersvissen zijn; als je een goudvisaquarium wilt opzetten, is het belangrijk om eerst een beetje onderzoek te doen naar wat ze precies nodig hebben!


Schrijf je in voor de Aquariadise nieuwsbrief!

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply

Please prove you're not a robot! * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.